De rondleiding “Wonen, werken en wegen – Leven en sterven tussen de wallen van Nijmegen” richt zich op de geschiedenis van Nijmegen vanaf ongeveer 1200.
De Grote Markt was eens het bruisende economische middelpunt. Welke stille getuigen treffen we aan? De lakenhandel was eens een belangrijke inkomstenbron en de oude Lakenhal is hier een verwijzing naar. Het oorspronkelijke waaggebouw had nog niet de uitstraling van de huidige Waag, die in 1612 op dezelfde plaats verrees. Het nieuwe waaggebouw bood vanaf toen ook onderdak aan het stadsgarnizoen , de burgerwacht en een vleeshal.

U bezoekt de locaties Moordkuil en de Blauwe Steen. Is er een verband tussen de terechtstellingen uitgevoerd in het hart van de stad op de Blauwe Steen en de naamgeving van de nabijgelegen Moordkuil?

De bedrijvigheid van weleer in de Grotestraat in Nijmegen lijkt een vergeten episode. Eens gonsde het er van de bedrijvigheid. U zult uitgebreid kennis maken wat ooit een levendige levensader van de stad was. De vishandel tierde welig onderaan de straat, terwijl achter de muren van een bakkerswinkel een Lutherse kerkdienst werd gehouden. De aankomst van de pont in de nabijheid van de straat zorgde voor een continue aanvoer van bezoekers, handelaren en burgers. Zelfs een buitenlandse bezoeker, Thomas Coryat, stak in 1611 de loftrompet over de steile naar boven slingerende straat.

Het stadhuis werd al door Hendrik Feltman in 1669 geschilderd. Op locatie staan we stil bij het functioneren van het stadsbestuur en de rechtspraak. Het college van schepenen speelde hierbij een belangrijke rol. Het zal blijken dat de heksenvervolgingen ook in Nijmegen hebben plaats gehad. Zo schijnt Ulant die Swart in 1519 berecht te zijn. Na folteringen door de Kleefse beul meester Symon schijnt Ulant een bekentenis gedaan te hebben. Uiteindelijk werd zij na een negen maanden durend proces buiten de stadsmuren verbrand.

Via de Burchtstraat naderen we het Valkhof. De rijke historie van deze strategisch gelegen locatie komt aan bod. Keizer Karel de Grote bestuurde zijn rijk al reizende en heef het Valkhof daarbij niet overgeslagen. In de 12e eeuw verrijst een indrukwekkende burcht met een centraal gelegen Donjon. In de rijkszaal vonden de plechtige zittingen plaats.

Tijdens de wandeling kunt u het volgende verwachten:
	De rondleiding kan desgewenst gestart worden in de voormalige Lakenhal. U start met koffie en Marikenbrood op de bovenetage van Café Daen. De gids vertelt u het een en ander over het bijzondere monument. Zo werd bijvoorbeeld op de verdieping waar u zich bevindt het laken gesneden en gekleurd.
	Het officiële startpunt is op de Grote Markt. De ontwikkeling van de stedelijke infrastructuur vanaf de vroege Middeleeuwen passeert de revue. Het economisch leven in de Middeleeuwen in Nijmegen zal op hoofdlijnen geschetst worden.
	Op de locaties Moordkuil, de Blauwe Steen en het raadhuis zal er stil gestaan worden bij de rechtspraak in het Nijmegen van toen.
	De vergeten handel en wandel in de Grotestraat zal uitgebreid aan bod komen.
	De afronding vindt plaats op het Valkhof.

Deze rondleiding loopt door de binnenstad van Nijmegen. Er zit enig reliëf in de route.

Duur rondleiding: 1 uur

Met introductie in oude Lakenhal: 1.5 uur

Extra's:

Plattegrond Nijmegen (met dank aan Gemeente Nijmegen)

Evaluatieformulier

Deze stadswandeling is tot stand gekomen met dank aan de volgende instellingen:
• Regionaal Archief Nijmegen
• Noviomagus.nl

Literatuursuggesties:
• B. Gunterman. Historische atlas van Nijmegen. 2000 jaar ruimtelijke ontwikkeling in kaart gebracht. Amsterdam 2003
• J. Langereis. Breken met het verleden. Herinneren en vergeten op het Valkhof in de Bataafse revolutiejaren. Nijmegen 2010
• W. Uitterhoeve/ G. Lemmens. Nijmegen binnen en buiten de singels. Een rondgang door stad en buitengebied. Amsterdam 2005