Market Garden start op zondag 17 september 1944. Het doel van de operatie: via aanvallen door luchtlandingstroepen de bruggen over de grote rivieren in het bezette Nederland in handen krijgen. Zo kan het grondleger snel over de bruggen oprukken naar de Duitse industrie in het Ruhrgebied en de oorlog wellicht nog in 1944 beëindigen. De grote Waal- en spoorbrug bij Nijmegen zijn onderdeel van Market Garden; Amerikaanse parachutisten landen bij Groesbeek en voor de stad breken roerige tijden aan. Felle gevechten tussen fanatieke SS’ers en para’s woedden dagenlang in de stad. De bruggen blijven echter van de Duitsers. Om een doorbraak te forceren, steken op woensdag 20 september 1944 geallieerde soldaten in simpele canvasbootjes de Waal over, vol in het zicht van Duits geschut en mitrailleurs. De verliezen onder de para’s zijn verschrikkelijk, maar de bruggen worden nu van twee kanten aangevallen en zijn aan het einde van de dag in geallieerde handen. Nijmegen is eindelijk bevrijd!

Er is uitgebreid archiefonderzoek uitgevoerd, waarbij de menselijke beleving in de septemberdagen van 1944 een belangrijk onderdeel vormt. Burgers en militairen van toen komen aan het woord door middel van het in ruime mate gereproduceerde bronnenmateriaal. Ook zijn toenmalige betrokkenen geïnterviewd, waarbij bijzondere verhalen zijn opgetekend.  

In ieder geval zal blijken dat het centrum van Nijmegen het decor is geweest van zware gevechten. Ook wordt het duidelijk dat deze bevrijdingsdagen een enorme impact gehad hebben op de Nijmegenaren. Van uur tot uur verandert de militaire situatie en burgers komen ongewild  in gevaarlijke situaties terecht. Ook is er aandacht voor de rol van het verzet in deze dagen.

Duur rondleiding: 1 uur

Extra's:

Plattegrond Nijmegen (met dank aan Gemeente Nijmegen)

Evaluatieformulier

Deze stadswandeling is tot stand gekomen met dank aan de volgende instellingen en personen:
• Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD)
• Museum De Stratemakerstoren
• Regionaal Archief Nijmegen

In het bijzonder:
• J. van Asten
• B. Bouman
• G. Knipping
• J. Willemsen

Literatuursuggesties:
• H. Bliss, Dagboek van een Fallschirmjaeger, Beek 2004
• H. Bollen, Corridor naar de Rijn. Operatie Market Garden september 1944, Zutphen 1988
• J. Driever, Voorbij maar niet vergeten. Herinneringen van Nijmegenaren aan de Tweede Wereldoorlog, Nijmegen 1984
• Joh. H. Eilander, Met de dood in de schoen… 64 ooggetuigenverhalen brieven en dagboekfragmenten van Nijmeegse burgers in de mangel van Market Garden. Nijmegen 1984
• N. de Groot, Als sterren van de hemel. De oorlog in het Rijk van Nijmegen-1944, Bussum 1977
• J. Hendriks, Pianist in bevrijdingstijd. Getekend dagboek. Over de periode 1 september 1944 – 18 maart 1945 in Nijmegen, Mook 2004
• J. Megellas, De weg naar Berlijn. Amsterdam 2006
• C. Ryan, Een brug te ver, Arnhem 1944. Houten 1974
• G. Thuring, Dagboek van pastoor Hoek, Gennep/ Groesbeek 1976