Een paar minuten voor half twee op dinsdagmiddag 22 februari 1944 wordt Nijmegen getroffen door een grote ramp. Geallieerde piloten laten vanuit bommenwerpers een dodelijke last neerdalen op de Nijmeegse binnenstad.Jos van de Vaart heeft zijn herinneringen opgeschreven aan dat moment: ‘Sirenes begonnen te loeien. Naar boven kijkend zie ik nog steeds het eskader, een twintigtal, zeer rustig vliegend. Tegelijkertijd verschijnen er een twintigtal grijze puntjes in de lucht en terwijl ik me nog afvraag, wat dat voor een dingen kunnen zijn, hoor ik een geweldige slag. Bommen! Het geweldige geraas had opgehouden; er viel een doodse stilte, af en toe verbroken door nog narollend puin.’
Dat de brandweer de ernst van de situatie inziet, blijkt uit een bewaard gebleven brandrapport, waarin opgenomen is het bericht dat er om 13:30 sprake is van ‘ZEER GROTE BRAND'. De hulpverleners komen handen en voeten te kort. Toch weet opperwachtmeester Peters uit de getroffen Montessorischool aan de Burchtstraat nog twee jongens te redden. Niet alleen Peters steekt de handen uit de mouwen…
In de uren en dagen na de inslagen probeert men de situatie weer meester te worden. Er wordt bijvoorbeeld een post ingericht op de Wedren in de toenmalige meisjes-HBS alwaar getroffenen zich kunnen melden. Op vier locaties in de Nijmeegse binnenstad worden maaltijden verstrekt aan diegenen die huis en haard verloren hebben.
Uiteindelijk wordt er een pijnlijke balans opgemaakt van bijna 800 doden. Veel oudere Nijmegenaren dragen persoonlijke herinneringen met zich mee aan deze periode. Alleen al daarom verdient deze tragedie aandacht bij het grote publiek.Stadswandeling Nijmegen laat door de rondleiding ‘Het bombardement - 22 februari 1944’ belangstellenden kennis maken met een pijnlijke bladzijde uit de stadshistorie. Hierbij komt vooral ‘de Nijmegenaar van toen’ aan het woord.
Rondleiding kenmerkt zich door:
| Reconstructie van het bombardement aan de hand van (veelal niet eerder gepubliceerd) primair bronnenmateriaal en ooggetuigenverslagen. | |
| Stille getuigen in de binnenstad laten weer van zich spreken. | |
| Relevant bronnenmateriaal is in ruime mate gereproduceerd en wordt getoond. |
Duur rondleiding: 1 uur
Deze rondleiding loopt door de binnenstad van Nijmegen. Er zit enig reliëf in de route.
| Reserveren gewenst! |
| Extra's: |
| Plattegrond Nijmegen |
| Evaluatieformulier |
![]()
Deze stadswandeling is tot stand gekomen met dank aan de volgende instellingen en personen:
• Gemeente Nijmegen
• Regionaal Archief Nijmegen
In het bijzonder:
• G. Knipping
Literatuursuggesties:
• A.E. Brinkhuis, De fatale aanval, 22 februari 1944. De waarheid over de mysterieuze Amerikaanse bombardementen op Nijmegen, Arnhem, Enschede en Deventer, Weesp 1984
• J. Driever en M. van der Heijden, Voorbij, maar niet vergeten. Herinneringen van Nijmegenaren aan de Tweede Wereldoorlog, Nijmegen 1984
• B. Janssen, De pijn die blijft. Ooggetuigenverslagen van het bombardement van Nijmegen – 22 februari 1944, Amsterdam 2005
• A. Mooij, Vooronderzoek bombardement Nijmegen 22 februari 1944, Nijmegen 2004
• A. F. Uijen, De hulpverlening na het bombardement van Nijmegen op 22 februari 1944. Numaga, 31 (1984) nr. 3, 62-78
• M. van Woerkom, En toen vielen de bommen! Herinneringen aan het bombardement op Nijmegen 22 februari 1944, Nijmegen 1994
Internet:
• www.noviomagus.nl
• www.bevrijdingsmuseum.nl
• www.oorlogsdodennijmegen.nl